Cases: Blue Birds Delft: sport als middel om te verbinden
Bij Blue Birds Delft zit sociaal veilig sporten vooral in de cultuur van de vereniging. Voorzitter Krista van Meijgaarden omschrijft de club als een plek waar iedereen zich welkom moet voelen. Niet alleen in woorden, maar vooral in de praktijk. Nieuwe leden en ouders noemen de vereniging regelmatig een “warm bad”. Voor Blue Birds is dat precies waar sociaal veilig sporten om draait: jezelf kunnen zijn zonder dat je daar moeite voor hoeft te doen.
Een plek waar je jezelf kunt zijn
Blue Birds is een honk- en softbalvereniging waar breedtesport centraal staat. Krista noemt zichzelf met een glimlach een “breedtesportdrammer”: we willen het hoogst haalbare bereiken, maar wel op een manier die leuk blijft voor iedereen.
Die houding zie je terug in de manier waarop de vereniging met leden omgaat. In teams sporten kinderen en volwassenen met uiteenlopende achtergronden, karakters en ondersteuningsbehoeften. Denk aan kinderen uit gezinnen met financiële zorgen, kinderen met ADHD of autisme, kinderen met een lichamelijke beperking en leden die op een andere manier extra aandacht nodig hebben. Blue Birds kiest er bewust voor om deze sporters niet in aparte teams te plaatsen, maar zoveel mogelijk mee te laten doen in reguliere teams.
Dat vraagt soms om aanpassingen. Een kind met een spierziekte krijgt bijvoorbeeld een extra slagbeurt, extra bal of net iets meer tijd. Blue Birds bespreekt dat vooraf met coaches van de tegenpartij. Meestal wordt dat zonder problemen geaccepteerd. Volgens Krista werkt inclusie aanstekelijk: “Als je het als club normaal maakt, nemen anderen die houding vaak vanzelf over.”
Met sport kun je verbinden, iedereen mee laten doen en ruimte maken voor alles en iedereen. Niet alleen door erover te praten, maar vooral door het gewoon te doen.
Niet alles hoeft met regels
Blue Birds kiest niet voor een formele aanpak met veel borden, posters of gedragsregels. Niet omdat sociale veiligheid geen aandacht krijgt, maar juist omdat de vereniging gelooft dat gedrag vooral ontstaat in contact met elkaar.
“Dan kun je beter het gesprek aangaan dan ergens regels ophangen,” zegt Krista. Volgens haar bereik je met regels vaak vooral de mensen die zich er toch al aan houden. De mensen voor wie ze bedoeld zijn, lezen ze vaak niet. Daarom kiest Blue Birds liever voor directe, persoonlijke gesprekken.
Dat betekent niet dat alles kan. De vereniging bewaakt duidelijke grenzen. Mensen mogen anders zijn, maar altijd binnen de normen en waarden van de club. Als gedrag schuurt, dan wordt dat besproken. Korte lijnen zijn daarbij belangrijk. Coaches, vrijwilligers en bestuursleden weten elkaar makkelijk te vinden, waardoor signalen snel op tafel komen.
Een praktisch voorbeeld is hoe Blue Birds omgaat met ouders die langs de lijn te fanatiek worden. Als een ouder het spel verstoort, wordt diegene niet publiekelijk hard gecorrigeerd. Iemand van de club benoemt het vriendelijk: “Ik merk dat het een spannende wedstrijd voor je is. Misschien is het goed om de wedstrijd te volgen vanaf het terras met een kopje koffie.”
Daarmee haalt de vereniging de spanning uit de situatie, zonder iemand af te vallen. Later volgt alsnog het gesprek: dit gedrag was vervelend voor de kinderen, de scheidsrechter of andere betrokkenen, en zo doen we dat hier niet. Volgens Krista gebeurt het daarna bijna nooit nog een keer.
Ook nieuwe coaches krijgen dit soort concrete voorbeelden mee. Niet in de vorm van dikke handboeken, maar door hen mee te nemen in de sfeer van de club: zo doen we dat hier, zo spreken we elkaar aan en zo zorgen we dat het leuk blijft.
Vrijwilligers moeten passen bij de club
Bij Blue Birds wordt ook bewust gekeken naar wie er trainer, coach of vrijwilliger wordt. Nieuwe vrijwilligers worden niet zomaar direct voor een groep gezet. De vereniging kijkt eerst: past iemand bij wat wij als club willen zijn en uitdragen?
Als iemand niet past bij de cultuur van de vereniging, wordt daar ook naar gehandeld. Soms betekent dat dat iemand niet gevraagd wordt, of dat de vereniging afscheid neemt. Voor Krista is juist die bewustwording belangrijk: sociale veiligheid vraagt niet alleen mooie woorden, maar ook keuzes maken.
Begin klein: spreek uit wat je belangrijk vindt
Voor verenigingen die nog moeten beginnen met een sociaal veilig sportklimaat, heeft Krista een duidelijke tip: begin bij nieuwe leden, trainers en coaches. Spreek uit dat iemand welkom is. Vertel meteen dat niet iedereen hetzelfde is en dat je het samen doet.
Volgens Krista hoeft een eerste stap niet groot te zijn. Een paar contactpersonen kunnen dit verhaal actief uitdragen. Door nieuwe leden, trainers en coaches vanaf het begin mee te nemen in de waarden van de club, sijpelt de gewenste cultuur langzaam maar zeker door de vereniging.
Belangrijk daarbij: zeg het hardop. “Als je nooit zegt dat iedereen welkom is, ga je niet iedereen bereiken,” aldus Krista.
Verder kijken dan je eigen leden
Blue Birds wil de komende jaren nog meer betekenen voor mensen die nu minder vanzelfsprekend meedoen. De vereniging is bijvoorbeeld in contact met minderjarige alleenstaande asielzoekers in de buurt. Afgelopen jaar organiseerde Blue Birds clinics in de zomervakantie, die goed werden ontvangen. De club wil dit verder uitbreiden.
Ook is er contact met de Antilliaanse gemeenschap in Delft, waar honkbal en softbal bekendere sporten zijn. Hoewel een volledig geïntegreerde aanpak nog te vroeg bleek, vormen het onderlinge contact en de gelijktijdige aanwezigheid op het veld een mooie eerste stap. Voor Krista is dat ook een belangrijke les: denk niet te groot, het hoeft niet meteen perfect. Kleine stappen zijn óók goed.
De geplande verhuizing naar een ruimere accommodatie biedt daarbij nieuwe kansen. Blue Birds verwacht door meer ruimte en verlichting de capaciteit meer dan te verdubbelen. Daardoor ontstaat meer mogelijkheid voor trainingen, groei en nieuwe activiteiten voor verschillende doelgroepen.
Krista vat het kernachtig samen: “Met sport kun je verbinden, iedereen mee laten doen en ruimte maken voor alles en iedereen. Niet alleen door erover te praten, maar vooral door het gewoon te doen.”